Qazaqstan Respýblıkasy Energetıka mınıstrliginiń buıryǵy№105 

  2015 jylǵy 20 aqpan  Astana qalasy Eseptik tarıfti aıqyndaý, shekti jáne jeke tarıfterdi bekitý qaǵıdalaryn bekitý týraly «Elektr energetıkasy týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń 2004 jylǵy 9 shildedegi Zańynyń 5-babynyń 3) tarmaqshasyna sáıkes buıyramyn: 1. Qosa berilip otyrǵan Eseptik tarıfti aıqyndaý, shekti jáne jeke tarıfterdi bekitý qaǵıdalaryn bekitilsin. 1. Qazaqstan Respýblıkasy Energetıka mınıstrliginiń Elektr energetıkasy departamenti Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasynda belgilengen tártippen: 1) osy buıryqtyń Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkelýin; 2) osy buıryq Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkeýden ótkennen keıin kúntizbelik on kún ishinde merzimdi baspasóz basylymdarynda jáne «Ádilet» aqparattyq-quqyqtyq júıesinde resmı jarııalaýǵa jiberilýin; 3) osy buıryqtyń Qazaqstan Respýblıkasy Energetıka mınıstrliginiń resmı ınternet-resýrsynda jáne memlekettik organdardyń ıntranet-portalynda ornalastyrýyn; 4) osy buıryqty Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkegennen keıin on jumys kúni ishinde Qazaqstan Respýblıkasy Energetıka mınıstrliginiń Zań qyzmeti departamentine osy tarmaqtyń 2) jáne 3) tarmaqshalarymen kózdelgen is-sharalardyń oryndalýy týraly málimetterdi usynýdy qamtamasyz etsin. 3. Osy buıryqtyń oryndalýyn baqylaý jetekshilik etetin Qazaqstan Respýblıkasy Energetıka vıse-mınıstrine júktelsin. 4. Osy buıryq alǵashqy resmı jarııalanǵan kúninen keıin kúntizbelik on kún ótken soń qoldanysqa engiziledi jáne 2016 jyldyń 1 qantaryna deıin kúshke ıe. Mınıstr V.ShKOLNIK «KELISILGEN» Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq ekonomıka mınıstri _________________ E. Dosaev 2015 jylǵy 19 naýryz Qazaqstan Respýblıkasy Energetıka mınıstriniń 2015 jylǵy 20 aqpandaǵy №105 buıryǵymen bekitilgen Eseptik tarıfti aıqyndaý, shekti jáne jeke tarıfterdi bekitý qaǵıdalary 1. Jalpy erejeler 1. Osy Eseptik tarıfti aıqyndaý, shekti jáne jeke tarıfterdi bekitý qaǵıdalary (budan ári – Qaǵıdalar) «Elektr energetıkasy týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń 2004 jylǵy 9 shildedegi Zańynyń (budan ári – Zań) 5-baby 3) tarmaqshasyna sáıkes ázirlendi jáne elektr energııasyn óndirý salasynyń ınvestısııalyq tartymdylyǵyn qamtamasyz etý úshin energııa óndirýshi uıymdar bosatatyn elektr energııasyna eseptik tarıfti aıqyndaý, shekti jáne jeke tarıfterdi bekitý tártibin belgileıdi. 2. Osy Qaǵıdalarda mynadaı uǵymdar paıdalanylady: 1) memlekettik organ – tabıǵı monopolııalar salalaryndaǵy jáne retteletin naryqtardaǵy basshylyqty júzege asyratyn memlekettik organ; 2) ýákiletti organ – elektr energetıkasy salasynda basshylyqty júzege asyratyn memlekettik organ. Osy Qaǵıdalarda paıdalanylatyn ózge uǵymdar men anyqtamalar Qazaqstan Respýblıkasynyń elektr energetıkasy salasyndaǵy zańnamasyna sáıkes qoldanylady. 2. Eseptik tarıfti aıqyndaý tártibi 3. Eger energııa óndirýshi uıymnyń ınvestısııalyq mindettemelerin shekti tarıfter sheńberinde elektr energııasyn satýdan alynatyn qarajat esebinen júzege asyrý múmkin bolmaǵan jaǵdaıda, energııa óndirýshi uıym ınvestısııalyq baǵdarlamany iske asyrý úshin ýákiletti organnyń tehnıkalyq tapsyrmany bekitken jáne ınvestısııalyq shart jasasqan jaǵdaıda, eseptik nemese jeke tarıfti qoldanýǵa quqyly. 4. Energııa óndirýshi uıymnyń ótinimi boıynsha ýákiletti organ Zańnyń 12-1-baby 4-tarmaǵyna sáıkes ınvestısııalyq baǵdarlamany ázirleýge arnalǵan tehnıkalyq tapsyrmany bekitedi. 5. Energııa óndirýshi uıym bekitilgen tehnıkalyq tapsyrmanyń negizinde ınvestısııalyq baǵdarlamanyń tehnıkalyq-ekonomıkalyq negizdemesin ázirleıdi jáne bekitedi. Investısııalardyń ótemdiliginiń merzimderi men elektr energııasyna baǵalar ınvestısııalyq baǵdarlamanyń tehnıkalyq-ekonomıkalyq negizdemesinde aıqyndalady jáne segiz jyldan on eki jylǵa deıin quralady. Energııa óndirýshi uıym ınvestısııalyq baǵdarlamany ınvestısııalyq baǵdarlamanyń tehnıkalyq-ekonomıkalyq negizdemesi negizinde ázirleıdi jáne eseptik tarıf deńgeıi men ınvestısııalyq baǵdarlamanyń iske asyrylý merzimderi týraly aqparatty qamtıdy. 6. Investısııalyq baǵdarlama ony iske asyrý bastalǵanǵa deıin ınvestısııalyq shart jobasymen bir mezgilde ýákiletti organ men memlekettik organǵa beriledi. 7. Investısııalyq baǵdarlamanyń negizinde energııa óndirýshi uıym Zańnyń 12-1-baby 4-tarmaǵyna sáıkes ýákiletti organmen jáne memlekettik organmen ınvestısııalyq shart jasasady. 8. Eseptik tarıfti qoldanatyn energııa óndirýshi uıymnyń ınvestısııalyq baǵdarlamasy jeke jáne (nemese) qaryz qarajaty esebinen qarjylandyrylady. 9. Eseptik tarıf Zańnyń 12-1-baby 5-tarmaǵyna sáıkes ázirlengen jáne bekitilgen ınvestısııalyq baǵdarlamanyń tehnıkalyq-ekonomıkalyq negizdemesinde belgilengen elektr energııasynyń baǵasynan aspaıdy. 10. Energııa óndirýshi uıym eseptik tarıfti ınvestısııalyq shartty jasasqan sátten bastap qoldanady jáne ol ınvestısııalyq shartta kózdelgen ınvestısııalyq mindettemelerdiń oryndalý kezeńi ishinde áreket etedi. 11. Eseptik tarıf qoldanystaǵy ınvestısııalyq baǵdarlamany túzetken jaǵdaıda ózgeredi. 12. Qoldanystaǵy ınvestısııalyq baǵdarlamany túzetý kezinde eseptik tarıf Zańnyń 12-1-baby 5-tarmaǵyna sáıkes jobalaý-smetalyq qujattamanyń ózgeristerimen kelisken jaǵdaıda, ınvestısııalyq baǵdarlamanyń tehnıkalyq-ekonomıkalyq negizdemesinde belgilengen elektr energııasynyń baǵasynan asýyna jol beriledi. Investısııalyq shartqa qosymsha kelisim jasasqannan keıin jańa eseptik tarıf qoldanylady. 3. Shekti tarıfti bekitý tártibi 13. Shekti tarıfterdi ýákiletti organ energııa óndirýshi uıymdardyń toby boıynsha jyldarǵa bóle otyryp, kem degende jeti jyl merzimge bekitedi jáne salanyń ınvestısııalyq tartymdylyǵyn qamtamasyz etýdiń qajettiligi esepke alynyp, jyl saıyn túzetilip otyrady. 14. Ýákiletti organ energııa óndirýshi uıymdardyń toptaryn Zańǵa sáıkes qalyptastyrady. 15. Energııa óndirýshi uıymdar toby Zańǵa sáıkes belgilengen tártippen mynadaı ólshemder boıynsha qalyptasady: energııa óndirýshi uıymdardyń túri, belgilengen qýaty, paıdalanylatyn otyn túri, otynnyń ornalasqan jerinen qashyqtyǵy. Energııa óndirýshi uıymdar «energııa óndirýshi uıymdardyń túri» ólshemi boıynsha elektr stansııalarynyń mynadaı túrlerine bólinedi: 1) kondensattyq – tek qana elektr energııasyn óndiretin elektr stansııasy; 2) jylý elektr ortalyǵy – elektr energııasyn óndirýmen qatar, jylýmen jabdyqtaýdyń ortalyqtandyrylǵan júıelerindegi jylý energııasynyń kózi bolyp tabylatyn jylý elektr stansııasy; 3) gaz-týrbınalyq – gaz tektes otyn túrin energııa kózi retinde paıdalanatyn elektr stansııasy; 4) sý elektr stansııasy – sý aǵyny energııasyn energııa kózi retinde paıdalanatyn elektr stansııasy. Energııa óndirýshi uıymdar «belgilengen qýaty» ólshemi boıynsha 100 megavattqa (budan ári – MVt) deıin, 100 MVt-tan 300 MVt-qa deıin, 300 MVt jáne odan joǵary bolyp bólinedi. Energııa óndirýshi uıymdar «paıdalanylatyn otyn túri» ólshemi boıynsha kómirmen, jergilikti gazben, ımporttalǵan gazben, mazýtpen jumys isteıtinder bolyp bólinedi. Energııa óndirýshi uıymdar «otynnyń ornalasqan jerinen qashyqtyǵy» ólshemi boıynsha 500 kılometrge (budan ári – km) deıin, 500 km-den 1000 km-ge deıin, 1000 km jáne odan joǵary bolyp bólinedi. 16. Eger energııa óndirýshi uıymnyń quramyna bir-birinen erekshelenetin birneshe elektr stansııasy kiretin bolsa, onda atalǵan energııa óndirýshi uıym jeke top bolyp qalyptasady. 17. Energııa óndirýshi uıym Zańnyń 12-1-baby 2-tarmaǵyna sáıkes elektr energııasyna bosatylatyn baǵany derbes, biraq ózi engizilgen energııa óndirýshi uıymdardyń tıisti tobynyń shekti tarıfinen aspaıtyndaı etip belgileıdi. 18. Shekti tarıftyń negizin anyqtaý úshin bazany esepteý maqsatynda Zańnyń 12-1-baby 2-tarmaǵyna sáıkes energııa óndirýshi uıymdar tutynýshylarǵa bóle otyryp, aılar boıynsha shekti tarıfter engizilgen jyldyń aldyndaǵy jyl ishinde qalyptasqan energııa óndirýshi uıymdar naqty bosatý baǵalary týraly jıyntyq derekterdi ýákiletti organǵa beredi. Energııa óndirýshi uıymdarda shekti tarıfter engizilgen jyldyń aldyndaǵy jyl ishinde qalyptasqan elektr energııasynyń naqty baǵalaryna salystyrmaly taldaýdyń nátıjeleri boıynsha ýákiletti organ bazasyn: energııa óndirýshi uıymdardyń ár toby boıynsha naqty baǵalardyń eń joǵary mánderin aıqyndaıdy. 19. Shekti tarıf onyń qoldanylýynyń birinshi jyly, ınflıasııalyq prosesterdi qosa alǵanda, energııa óndirýshi uıymdardyń qoldanystaǵy aktıvterdi jumysqa qabiletti jáne tehnıkalyq jaramdy kúıde ustaýǵa, qoldanystaǵy aktıvterdi keńeıtýge, jańartýǵa, qaıta jańartýǵa jáne tehnıkalyq qaıta jaraqtandyrýǵa, jańa aktıvterdi qurýǵa ketetin shyǵyndaryn, energetıkalyq otyn baǵasynyń boljamdy ósýin eskere otyryp, shekti tarıfterdi engizgen jyldyń aldyndaǵy jyl ishinde energııa óndirýshi uıymdardyń tıisti tobynda qalyptasqan eń joǵary naqty baǵasyna qaraı anyqtalady. 20. Keıingi jyldarǵa arnalǵan shekti tarıfter jyl aldyndaǵy shekti tarıften ınflıasııanyń boljamdy deńgeıin, sondaı-aq energııa óndirýshi uıymdardyń jańa aktıvterdi qurýǵa, qoldanystaǵy aktıvterdi keńeıtýge, jańartýǵa, qoldaýǵa, qaıta jańartýǵa jáne tehnıkalyq qaıta jaraqtandyrýǵa ketetin shyǵyndaryn, elektr energııasyn óndirýge arnalǵan negizgi shyǵyndardyń boljamdy ósýin eskere otyryp, aıqyndalady. 21. Shekti tarıfterdi engizýdiń birinshi jyly energııa óndirýshi uıymdardyń toptary boıynsha shekti tarıfterdi engizý merzimi shekti tarıften aspaıtyn baǵalar boıynsha elektr energııasyn satýdy júzege asyratyn ýákiletti organ men energııa óndirýshi uıym arasyndaǵy ınvestısııalyq mindettemelerdi oryndaý týraly kelisimge (budan ári – kelisim) qol qoıylǵan kúnnen bastap belgilenedi. Keıingi jyldary salanyń ınvestısııalyq tartymdylyǵyn qamtamasyz etý qajettiligin eskere otyryp túzetilgen shekti tarıfterdi engizý merzimi jyl saıyn 1 qańtardan bastap belgilenedi. 22. Zańnyń 12-1-baby 2-tarmaǵyna sáıkes keıingi jyldarǵa arnalǵan shekti tarıfterdi túzetý úshin energııa óndirýshi uıymdar jyl saıyn 1 qyrkúıekke deıingi merzimde ýákiletti organǵa Qazaqstan Respýblıkasynyń áleýmettik-ekonomıkalyq damýynyń ortasha merzimdi josparlarynda kózdelgen ınflıasııanyń boljamdy deńgeıin eskere otyryp, rastaıtyn qujattar men esepterdi qosa, sondaı-aq jańa aktıvterdi jasaýǵa, qoldanystaǵy aktıvterdi keńeıtýge, jańartýǵa, qoldaýǵa, qaıta jańartýǵa jáne tehnıkalyq qaıta jaraqtandyrýǵa baǵyttalǵan is-sharalardy iske asyrýdy eskere otyryp, elektr energııasyn óndirýge ketken negizgi shyǵyndardyń boljamdy ulǵaıýy týraly aqparatty beredi. 23. Shekti tarıften aspaıtyn baǵalar boıynsha elektr energııasyn satý úshin energııa óndirýshi uıym Zańnyń 12-1-baby 3-tarmaǵyna sáıkes ýákiletti organmen kelisim jasasady. 24. Kelisim jańa aktıvterdi jasaýǵa, qoldanystaǵy aktıvterdi keńeıtýge, jańartýǵa, qoldaýǵa, qaıta jańartýǵa jáne tehnıkalyq qaıta jaraqtandyrýǵa baǵyttalǵan is-sharalardy iske asyrý jóninde energııa óndirýshi uıymnyń ınvestısııalyq mindettemelerin kózdeıdi. Jańa aktıvterdi jasaý, keńeıtý, jańartý, qaıta jańartý qýattardy arttyrý úshin júzege asyrylady. Qýattardy arttyrmaı júzege asyrylatyn elektr stansııalardyń qoldanystaǵy aktıvterin jańartý, qoldaý, qaıta jańartý jáne tehnıkalyq qaıta jaraqtandyrý elektr stansııasynyń belgilengen qýatynyń tıimdiligin kezeń-kezeńmen ulǵaıtýdy qamtamasyz etedi. 25. Kelisimde energııa óndirýshi uıym elektr stansııasynyń belgilengen qýatynyń tıimdiligin kezeń-kezeńimen ulǵaı­týdy jáne negizgi quraldardyń tozý dárejesiniń tómendeýin aıqyndaıtyn kórsetkishterdi ýákiletti organmen kelisedi. 26. Zańnyń 12-1-baby 3-tarmaǵyna sáıkes ýákiletti organ kelisimderdi oryndaýyna monıtorıng júrgizý maqsatynda energııa óndirýshi uıym esepti toqsannan keıingi aıdyń 25-kúnine deıingi merzimde toqsan saıyn ýákiletti organǵa kelisimniń oryndalý barysy týraly aqparatty beredi. 27. Zańnyń 12-baby 3-tarmaǵynyń 2) tarmaqshasyna sáıkes energııa óndirýshi uıym jyl saıyn 31 naýryzǵa deıin ýákiletti organǵa kelisimniń oryndalýy týraly esepti rastaıtyn qujattardy qosa, sondaı-aq jabdyqtardyń bekitilgen energetıkalyq sıpattamalaryn, jabdyqtyń tehnıkalyq jaı-kúıi týraly táýelsiz energetıkalyq saraptamanyń jáne (nemese) memlekettik energetıkalyq qadaǵalaý jáne baqylaý jónindegi memlekettik organnyń qorytyndysyn; elektr jáne jylý energııalaryn bosatýǵa ketken shartty otynnyń naqty úlestik shyǵystaryn qosa alǵanda, jabdyqtardyń tehnıkalyq durys jaǵdaıyn, onyń júktemelerdi oryndaýǵa daıyndyǵyn rastaıtyn materıaldardy tapsyrady. 28. Zańnyń 12-baby 4-tarmaǵyna sáıkes energııa óndirýshi uıym kelisimde kózdelgen ınvestısııalyq mindettemelerdi oryndamaǵan jaǵdaıda, energııa óndirýshi uıym kelisimde ınvestısııalyq mindettemelerdi oryndaý úshin kózdelgen jáne olardy iske asyrýǵa paıdalanylmaǵan, alynǵan qarajatty elektr energııasynyń kelesi kúntizbelik jylǵa arnalǵan bosatý baǵasyn tómendetý arqyly, osy aqparatty buqaralyq aqparat quraldarynda ornalastyra otyryp, kóterme saýda naryǵynyń sýbektilerine qaıtarady. Osy tarmaqtyń birinshi bóliginde kózdelgen talap kelesi kúntizbelik jylǵa kelisim jasasý kezinde Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń kelisim jasasý kúngi qaıta qarjylandyrý mólsherlemesin eskere otyryp, oryndalmaǵan somaǵa qosymsha ınvestısııalyq mindettemeler qabyldaǵan energııa óndirýshi uıymdarǵa qoldanylmaıdy. Energııa óndirýshi uıym kelisimde kózdelgen qosymsha ınvestısııalyq mindettemelerdi kelesi kúntizbelik jyly oryndamaǵan jaǵdaıda, energııa óndirýshi uıym osy mindettemelerdi keıingi jyldarǵa qabyldamaıdy jáne olar osy tarmaqtyń birinshi bóligine sáıkes kóterme saýda naryǵynyń sýbektilerine qaıtarylýǵa jatady. Kelisimde ınvestısııalyq mindettemelerdi oryndaý úshin kózdelgen jáne olardy iske asyrýǵa paıdalanylmaǵan qarajattyń túpkilikti somasy (Sk) Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń sheshim qabyldaǵan kúnge qaıta qarjylandyrý mólsherlemesin eskere otyryp, myna formýlamen aıqyndalady: Sk=Soryndalmaǵan+Soryndalmaǵan*k, mundaǵy Sk - kelisimde ınvestısııalyq mindettemelerdi oryndaý úshin kózdelgen jáne olardy iske asyrýǵa paıdalanylmaǵan qarajattyń túpkilikti somasy; Soryndalmaǵan - qaıta qarjylandyrý mólsherlemesin eskere otyryp, aldyńǵy kúntizbelik jyl úshin kelisimde ınvestısııalyq mindettemelerdi oryndaý úshin kózdelgen jáne olardy iske asyrýǵa paıdalanylmaǵan qarajat, teńge; k _ sheshim qabyldanǵan kúngi Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń qaıta qarjylandyrý mólsherlemesi, %. Qarajatty qaıtarýdy energııa óndirýshi uıymdar myna formýlany qoldana otyryp, óziniń tutynýshylaryna tarıfti tómendetý arqyly júzege asyrýy tıis: Ttómend = Tkelisim — Sk/Wjyldyń sońyna deıin, mundaǵy Ttómend _ aldyńǵy kúntizbelik jyl úshin kelisimde ınvestısııalyq mindettemelerdi oryndaý úshin kózdelgen jáne olardy iske asyrýǵa paıdalanylmaǵan qarajatty tutynýshylarǵa qaıtarýǵa arnalǵan tómendetilgen tarıf; Tkelisim _ energııa óndirýshi uıym qol qoıǵan kelisimde kózdelgen aǵymdaǵy kúntizbelik jylǵa arnalǵan tarıf; Wjyldyń sońyna deıin _ aǵymdaǵy jyldyń sońyna deıin elektr energııasyn ótkizýdiń boljamdy, jıyntyq kólemi, kVt.s. Qosymsha ınvestısııalyq mindettemeler qabyldaý nemese tarıfti tómendetý arqyly shekti tarıfterdi qoldanýdan alynǵan jáne ınvestısııalyq mindettemelerdi oryndaýǵa arnalǵan paıdalanylmaǵan qarajatty kóterme saýda naryǵynyń sýbektilerine qaıtarý ýákiletti organ men energııa óndirýshi uıymnyń arasynda jasalatyn ınvestısııalyq kelisimge qosymsha kelisimde kórinis tabady. 4. Jeke tarıfti bekitý tártibi 29. Eger energııa óndirýshi uıymnyń ınvestısııalyq mindettemelerin shekti tarıfter sheńberinde elektr energııasyn satýdan alynatyn qarajat esebinen júzege asyrý múmkin bolmaǵan jaǵdaıda, energııa óndirýshi uıym ınvestısııalyq baǵdarlamany iske asyrý úshin ýákiletti organ tehnıkalyq tapsyrmany bekitken jáne osy Qaǵıdalardyń 4-7-tarmaqtaryna sáıkes ınvestısııalyq shart jasasqan jaǵdaıda jeke tarıfti qoldanady. 30. Investısııalyq mindettemelerdi eseptik tarıf sheńberinde júzege asyratyn energııa óndirýshi uıymǵa memlekettik organǵa ınvestısııalyq baǵdarlama men ınvestısııalyq shartty qaıta usyný talap etilmeıdi. 31. Energııa óndirýshi uıym jeke tarıfti ınvestısııalyq baǵdarlama men jobalaý-smetalyq qujattamanyń parametrlerin eskere otyryp qabyldanatyn memlekettik organnyń sheshimi negizinde ınvestısııalyq baǵdarlamany iske asyrýdyń kez kelgen satysynda qoldanady. 32. Energııa óndirýshi uıym ınvestısııalyq baǵdarlamany (qarajat jumsalymy) iske asyrý kezeńinde jeke tarıfti bekitý úshin memlekettik organǵa: 1) bekitilgen tehnıkalyq tapsyrma; 2) ınvestısııalyq baǵdarlamanyń tehnıkalyq-ekonomıkalyq negizdemesi; 3) ınvestısııalyq baǵdarlama; 4) ınvestısııalyq sharttyń jobasy; 5) negizgi quraldar qunynyń, salyq jáne ekologııalyq tólemderdiń, amortızasııalyq aýdarymdardyń, negizdeýshi materıaldardy qosa, tikeleı elektr energııasyn óndirýge qatysty basqa da shyǵyndardyń ulǵaıýyna ákelmeıtin otynǵa, shıkizatqa jáne materıalǵa, jalaqyǵa, aǵymdaǵy jóndeýge arnalǵan shyǵyndardyń esebi; 6) negizdeýshi materıaldarmen qosa, birge ınvestısııalyq baǵdarlamanyń tehnıkalyq-ekonomıkalyq negizdemesinde belgilengen merzimderde ınvestısııalardy qaıtarýdy qamtamasyz etetin paıdanyń esebi qosa beriletin ótinimdi beredi. 33. Energııa óndirýshi uıym obektilerdi paıdalanýǵa bergennen keıin jeke tarıfti bekitý úshin memlekettik organǵa: 1) ınvestısııalyq baǵdarlama; 2) ınvestısııalyq sharttyń jobasy; 3) bekitilgen tehnıkalyq tapsyrma; 4) rastaýshy materıaldarmen qosa, birge naqty júzege asyrylǵan ınvestısııalar týraly aqparat; 5) obektilerdi paıdalanýǵa berý aktileriniń kóshirmeleri; 6) negizgi quraldar qunynyń, salyq jáne ekologııalyq tólemderdiń, amortızasııalyq aýdarymdardyń, negizdeýshi materıaldardy kosa berilgen tikeleı elektr energııasyn óndirýge qatysty basqa da shyǵyndardyń ulǵaıýyna ákelmeıtin otynǵa, shıkizatqa jáne materıalǵa, jalaqyǵa, aǵymdaǵy jóndeýge arnalǵan shyǵyndardyń esebi; 7) negizdeýshi materıaldarmen qosa, ınvestısııalyq baǵdarlamanyń tehnıkalyq-ekonomıkalyq negizdemesinde belgilengen merzimderde ınvestısııalardy qaıtarýdy qamtamasyz etetin paıdanyń esebi; 8) eseptik saıasattyń kóshirmesi; 9) negizdeýshi materıaldarmen qosa ınvestısııalyq baǵdarlamany iske asyrý úshin alynǵan qaryz qarajattary boıynsha syıaqy tóleýge jumsalǵan shyǵystardyń esebi qosa beriletin ótinimdi beredi. 34. Investısııalyq baǵdarlama negizinde energııa óndirýshi uıym ýákiletti organmen jáne memlekettik organmen ınvestısııalyq shart jasasady. 35. Jeke tarıfti bekitýge usynylatyn esepter men negizdeýshi materıaldarǵa mynandaı talaptar qoıylady: 1) rastaıtyn qujattarǵa energııa óndirýshi uıymnyń basshysy, al qarjy qujattaryna basshy men bas býhgalter qol qoıady jáne tigiledi; 2) tarıfterge kólemderdiń maýsymdyq aýytqý áserin boldyrmaý maqsatynda negizdemede bir jylǵa eseptelgen derekter qabyldanady; 3) kommersııalyq qupııany qamtıtyn aqparat «kommersııalyq qupııa» degen belgimen beriledi jáne jeke tarıfti bekitýge arnalǵan ótinishti qaraý úshin ol aqparattar (qujattar) paketimen birge bólek qaptamada jiberiledi. Aqparat quramyndaǵy kommersııalyq qupııa memlekettik organǵa ony usynǵanda bas tartýǵa negiz bola almaıdy, bul rette múddeli tulǵalar aqparatty beretin kezde kommersııalyq qupııany qamtıtyn málimetterdiń tolyq tizbesin kórsetedi ne múddeli tulǵanyń kommersııalyq qupııany qamtıtyn málimetterdiń tizbesin bekitý týraly akti kóshirmesin qosa beredi. 36. Zańnyń 12-1-baby 6-tarmaǵyna sáıkes jeke tarıftiń kólemi energııa óndirýshi uıymnyń ınvestısııalyq shartta kózdelgen qýattardy qosý jónindegi mindettemelerdi oryndaý kezindegi eseptik tarıften tómen mánin qabyldamaıdy. 37. Jeke tarıf ınvestısııalyq baǵdarlamanyń qunynyń ósýi jaǵdaıynda eseptik tarıften joǵary bekitiledi. Bul rette ınvestısııalyq baǵdarlama qunynyń artýy ýákiletti organmen jáne memlekettik organmen kelisiledi. 38. Jeke tarıfterdi qalyptastyrý kezinde baǵa belgileýdiń shyǵyndyq tetigi paıdalanylady. Bul rette elektr energııasyn óndirýge jáne tıisti býhgalterlik eseptiń standarttaryna tikeleı qatysty shyǵyndar eskeriledi. 39. Memlekettik bıýdjettiń qarajatynan energııa óndirýshi uıymǵa bólinetin sýbsıdııa, tarıftiń shyǵyn bóliginde eskerilmegen shyǵystarǵa baǵyttalǵan sýbsıdııalardy qospaǵanda, jeke tarıftiń shyǵyn bóliginde kemitý eskeriledi. 40. Jeke tarıfterdi qalyptastyrý taýarlardyń (jumystardyń, qyzmetterdiń) ár túri boıynsha shyǵyndardyń bólek esebi negizinde júzege asyrylady. Energııa óndirýshi uıymdarda taýarlardyń (jumystardyń, qyzmetterdiń) túrleri boıynsha shyǵyndardyń bólek esebi bolmaǵan jaǵdaıda, energııa óndirýshi uıymdardyń jalpy shyǵyndary energııa óndirýshi uıymdardyń shyǵyndaryndaǵy ótkizýden (óndiristiń kóleminen óndiristik personaldyń eńbegine aqy tóleýge arnalǵan shyǵyndardan) alynǵan tabystyń úlestik salmaǵy boıynsha taýarlardy (jumystardy, qyzmetterdi) ótkizetin energııa óndirýshi uıymdar qyzmetiniń belgili bir túrine jatatyn shyǵyndardy aıqyndaýdy kózdeıtin janama ádister negizinde ótkiziletin taýarlar (jumystar, qyzmetter) túrleri boıynsha esepteledi. 41. Jeke tarıfti qalyptastyrý kezinde mynalar eskeriledi: 1) ózindik qunǵa kiretin materıaldyq shyǵystar rastaýshy qujattarda (sharttarda, shot-faktýralarda) kózdelgen baǵalarǵa qaraı jáne ónim birligin shyǵarýǵa shıkizat, materıaldar, otyn, energııa, materıaldyq resýrstar shyǵysynyń qoldanylatyn normalaryna jáne (nemese) materıaldyq resýrstardyń jyldyq normalaryna qaraı naqty kólemde aıqyndalady; 2) personaldyń eńbegine aqy tóleý shyǵystary, eńbek zańnamasyna sáıkes eńbekke aqy tóleý júıesinde kózdelgen eńbek jaǵdaılary úshin qosymsha aqylar men ústemeaqylar tóleýdi qosa alǵanda, jeke tarıfti qalyptastyrý kezinde eskeriledi; 3) amortızasııalyq aýdarymdar energııa óndirýshi uıymnyń esepke alý saıasatynda kózdelgen ádisti paıdalana otyryp aıqyndalady jáne negizgi quraldardyń qunyn arttyrýǵa alyp keletin kúrdeli jóndeý jumystaryn júrgizýge jáne ınvestısııalyq jobalardy iske asyrýǵa baǵyttalady; 4) ınvestısııalyq jobany iske asyrýǵa arnalǵan qaryz qarajaty úshin áleýetti ónim berýshilerdiń qyzmetterin qarjylandyrý jaǵdaılaryn rastaıtyn qujattar bolǵan kezde syıaqy tóleýge jumsalǵan shyǵystar; 5) elektr energııasyn óndirýge tikeleı qatysty, sondaı-aq negizdeýshi materıaldarmen rastalǵan (sharttar, shot-faktýralar, qarjylyq jáne basqa qujattar) basqa da shyǵystar. 42. Jeke tarıfti qalyptastyrý kezinde qamtylatyn paıdanyń deńgeıin aıqyndaý kezinde energııa óndirýshi uıymdardyń tıimdi jumys isteýi jáne damýy úshin qajetti qarajat eskeriledi. 43. Jeke tarıfti qalyptastyrý kezinde ózindik qunda mynadaı shyǵystar: 1) elektr energııasyn óndirý kezinde paıdalanylmaıtyn negizgi quraldardyń amortızasııalyq aýdarymdary; 2) lastaýshy zattardyń normatıvten tys shyǵarymdary (tastandylary) úshin tólemder; 3) úmitsiz boryshtar; 4) sharýashylyq sharttarynyń talaptaryn buzǵany úshin aıyppuldar, ósimpuldar, turaqsyzdyq aıyby jáne sanksııalardyń basqa da túrleri, sot shyǵyndary; 5) tabysty jasyrǵany (kemitkeni) úshin aıyppuldar men ósimpuldar; 6) urlanýdan bolǵan zalaldar; 7) óndiriste qoldanysqa engizilmegen qyzmet kórsetetin sharýashylyqtar men ýchaskelerdi ustaýǵa arnalǵan shyǵyndar (úı-jaılardy tegin berý, qoǵamdyq tamaqtaný uıymdaryna kommýnaldyq qyzmetterdiń qunyn tóleý jáne sol sııaqty); 8) kásiptik-tehnıkalyq ýchılıshelerdi qospaǵanda, densaýlyq saqtaý, mektepke deıingi balalar uıymdarynyń, oqý mekemeleriniń obektilerin ustaýǵa; 9) saýyqtyrý lagerlerin, mádenıet jáne sport, turǵyn úı qorynyń obektilerin ustaýǵa; 10) uıymnyń qyzmetkerleri turǵyn úı jaǵdaılaryn jaqsartýǵa, baý-baqshalyq shaǵyn úıler satyp alýǵa jáne úı sharýashylyǵyn júrgizýge alǵan nesıelerdi (paıyzsyzdy qosa alǵanda) óteýge; 11) mádenı-aǵartý, saýyqtyrý jáne sporttyq is-sharalaryn (demalys keshterin, konsertterdi jáne basqalardy ótkizý) ótkizýge; 12) baý-baqsha seriktestikterin (joldar salý, energııamen jáne sýmen jabdyqtaý, jalpy sıpattaǵy basqa da shyǵystardy júzege asyrý) abattandyrýǵa arnalǵan; 13) demeýshilik kómek kórsetýge; 14) aqaýdan bolǵan ysyrapqa; 15) óndiristiń vahtalyq uıymdaryn qospaǵanda, energııa óndirýshi uıymdardyń personaly úshin páterlerdi, turǵyn úı ǵımarattaryn jáne qurylystardy, jataqhanalardan jáne qonaq úılerden oryndar satyp alýǵa, jaldaýǵa jáne ustaýǵa; 16) mereıtoı kúnderine syılyqtar satyp alýǵa nemese qyzmetkerlerge kótermeleý túrinde beriletin; 17) normatıvten tys tehnıkalyq jáne kommersııalyq ysyraptarǵa, taýarlyq-materıaldyq qundylyqtardyń jáne qoımalardaǵy qorlardyń búlinýine jáne jetispeýshiligine, basqa da ónimsiz shyǵystarǵa arnalǵan; 18) tikeleı elektr energııasyn óndirýge jatpaıtyn, sondaı-aq negizdeýshi materıaldarmen rastalmaǵan (sharttar, shot-faktýralar, qarjylyq jáne basqa qujattar) shyǵyndar eskerilmeıdi. 44. Memlekettik organ jeke tarıfti bekitýge arnalǵan ótinimderdi qaraý kezinde: energııa óndirýshi uıym qoldanatyn ónim birligin shyǵarýǵa arnalǵan shıkizattyń, otyn materıaldarynyń, energııanyń, materıaldyq resýrstardyń shyǵys normalaryna jáne (nemese) tıisti salalyq normalarmen nemese basqa energııa óndirýshi uıymdar qoldanatyn normalarmen salystyrý jolymen materıaldyq resýrstardyń jyldyq normalaryna; basqa energııa óndirýshi uıymdardyń eńbekke aqy tóleýge arnalǵan shyǵyndarymen birge energııa óndirýshi uıymnyń personalyna eńbekke aqy tóleýge arnalǵan shyǵystarǵa; elektr energııasyna baǵany ósirýge eleýli yqpal etetin basqa da shyǵystarǵa salystyrmaly taldaý júrgizedi. 45. Memlekettik organ jeke tarıfti bekitýge arnalǵan ótinimdi alǵan kúnnen bastap, 5 jumys kúni ishinde usynylǵan materıaldardyń tolyqtyǵyn tekseredi jáne energııamen jabdyqtaýshy uıymdy jazbasha túrde ótinimdi qaraýǵa qabyldaǵany týraly nemese ótinimdi qaraýdan bas tartylǵany týraly bas tartýdyń sebepterin keltire otyryp, habardar etedi. Energııa óndirýshi uıymnyń jeke tarıfti bekitýge arnalǵan ótinimin qabyldaýdan bas tartý sebepteri: 1) osy Qaǵıdalardyń 32, 33-tarmaqtarynda kórsetilgen qujattardy usynbaý; 2) usynylǵan qujattardyń osy Qaǵıdalardyń 35-tarmaǵyna sáıkes kelmeýi; 3) jalǵan aqparatty qamtıtyn qujattardy usyný bolyp tabylady. 46. Jeke tarıfti bekitýge arnalǵan ótinimdi memlekettik organ kúntizbelik otyz kún ishinde qaraıdy. 47. Memlekettik organ jeke tarıfterdiń jobalaryna energııa óndirýshi uıym jeke tarıfti bekitýge arnalǵan ótinimmen birge usynǵan negizdeýshi qujattar men esep aıyrysýlardy taldaý, sondaı-aq qyzmettiń uqsas túrimen aınalysatyn energııa óndirýshi uıymdar qyzmetiniń kórsetkishterin salystyrmaly taldaý negizinde saraptama júrgizedi. 48. «Tabıǵı monopolııalar jáne retteletin naryqtar týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń 1998 jylǵy 9 shildedegi Zańynyń 14-baby 9-tarmaǵyna sáıkes memlekettik organ óziniń sheshimi boıynsha energııa óndirýshi uıymnan energııa óndirýshi uıymnyń qyzmeti týraly qosymsha aqparatty usyný merzimderin kórsete otyryp, ony suraıdy. Bul rette ótinimdi qaraý merzimi suratylǵan aqparatty alǵanǵa deıin toqtatyla turady. Qaraý merzimin uzartý kúntizbelik otyz kúnnen aspaıdy. 49. Memlekettik organ júrgizilgen saraptamanyń nátıjeleri boıynsha jeke tarıfti bekitý nemese ony bekitýden bas tartý týraly sheshim qabyldaıdy. 50. Memlekettik organnyń jeke tarıfti bekitý týraly sheshimi memlekettik organnyń buıryǵymen resimdeledi jáne energııa óndirýshi uıymǵa jiberiledi, buıryqtyń kóshirmesi ýákiletti organǵa jiberiledi. 51. Jeke tarıf qoldanystaǵy ınvestısııalyq baǵdarlamany túzetken nemese jańa ınvestısııalyq baǵdarlamany iske asyrǵan jaǵdaıda ózgeredi. 52. Jeke tarıfti túzetý memlekettik organ jeke tarıfti bekitý týraly sheshim qabyldaǵannan keıin jáne ınvestısııalyq shartqa qosymsha kelisim jasasqannan keıin júrgiziledi. 53. Jeke tarıfti qoldanysqa engizý jeke tarıfti bekitken kúnnen bastap júzege asyrylady. Buıryq Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrliginde 2015 jylǵy 17 sáýirde Normatıvtik quqyqtyq kesimderdi memlekettik tirkeýdiń tizilimine №10752 bolyp engizildi.